«Ոչինչը» խաղի պայմանն է ու միջավայրը, և ամեն ինչ՝ «մի հորինվածքում»

 

20106711_519072438440069_1277129122558769541_n_Fotor

Խաղը մարդուս տրված է բնությունից, որպես ինքնաստեղծվող, ինքն իրենով իմաստավորվող ուժ, գուցե իսկապես գերագույն կիրք, ինչպես ասում են: Եվ դժվար է իմանալ՝ ինչն է ավելի լուրջ մարդուս համար, իր կենսաբանական կռի՞վը, գործնական առօրյա՞ն, մտորումնե՞րը, կրոնական հայացքները, հասարակական մտահոգություններն ու քաղաքական կրքե՞րը, թե այն, ինչ ազատ է արտաքին նպատակներից և կյանքի պայմանական հարթություններում է:

Читать далее

Реклама

Տարբերվում ենք, բայց միասին ենք

«Կարդացի, մի քիչ հուզվեցի, մեղմիկ ժպտացի։ Հեռախոսը փոխանցեցի հայրիկին ու նույն զգացումները կարդացի նրա դեմքին։ Կարծում եմ, որ օրագիրը ոչ միայն հաճելի փաստ է,այլ նաև օգտակար, քանի որ միշտ չի ստացվում հանդիպել ու զրուցել երեխայիս դպրոցում անցկացրած օրվա մասին։ Ցանկացած ծնողի հետաքրքիր է իմանալ , թե ինչպես է իրեն դրսևորում երեխան հասարակության մեջ, երբ կողքին ծնող չկա, թե ինչ առաջխաղացում կա վարքի և ուսումնական մասով կամ հակառակը, իսկ իմ երեխայի դեպքում՝ առավել ևս։ Ավելին, ես շատ կուզենայի, որ ժամանակ առ ժամանակ հանդիպեինք ու կլոր սեղանի շուրջ բոլորս քննարկեինք ու ավելի լավ հասկանաինք , թե էլ ինչպես օգնենք մեր փոքրիկներին։ Ես որպես մայր դրա կարիքը շատ ունեմ։ Եվս մեկ անգամ շնորհակալություն»:

Читать далее

Թատրոնը արթուն կյանքն է ….

DSCN2783Թատրոնը  ժամանակակից արվեստ է․ եթե կա այսօրվա զարկերակը : Այն ինչ դիտելի  էր երեկ, այսօր հետաքրքիր չէ: Սա վերաբերում է ոչ միայն ներկայացման դրամատուրգիական և ռեժիսորական կառուցվածքին, այլև դերասանական խաղին: Այն պետք էլինի կենդանի, համոզիչ՝ հավատընծա:

Արվեստում ամեն ինչ պայմանական  է:

Читать далее

«Թատրոնի» նախագծային ուսուցումը

Նախընտրելով որևէ էֆեկտի տրամաբանորեն պատճառակցված լինելը և մշտապես առջևում ունենալով սովորող-անհատին`առաջին հերթին պետք է հարց տալ` անհաշվելի թատերական ոճերի մեջ հատկապես որոնք են ունակ ալեկոծելու հանդիսատեսի սիրտը, միտքը կամ, որ ավելի հաճախ է պատահում, հոգին, և ո՞րը պետք է ընտրել ներկա պարագայում, որպեսզի և՛ հնարավոր լինի հասնել հանդիսատեսի սրտին, և՛ սովորողը ձեռք կբերի նոր հմտություններ: Ընտրելով որևէ ստեղծագործություն, փորձելով գտնել այն պայծառ միջոցը, որի շնորհիվ կստանաս հնարավոր լավագույն տարբերակը, որը նաև սովորողին կհետաքրքրի, մտածելով գործի դնել դրվագների ու տոնի սովորական թե յուրահատուկ ձևեր, կազմում ես գործունեության նախագիծը։

Նախագծային ուսուցման անցնելով` այս փուլում որպես թատերական ստեղծագործություն ընտրեցի Ջեյմս Սոնդերսի «Պատից այն կողմ» ստեղծագործությունը: Հետաքրքիր, փիլիսոփայական, հոգեբանական մի ստեղծագործություն, որը հետաքրքրեց նաև սովորողներին: Ճիշտ է, սկզբնական փորձը միշտ հիշեցնում է կույրի ուղեկցելը կույրերին, բայց այնուամենայնիվ … Առաջին քայլը ստեղծագործության, հեղինակի հետ ծանոթությունն է (նստում ենք հատակին, քանի որ համարում ենք, որ հանդիսատեսն ու բեմը պետք է մի մակարդակի վրա լինեն), հետո փորձում ենք վերլուծել հեղինակի ասելիքը, պիեսից ներկայացմանը հասնելու գործընթացը: Քանի որ ստեղծագործությունը փիլիսոփայական է, այսինքն դեմ է նաև թատերական ավանդական դոգմաներին, կաղապարներին և շտամպի «չարորակ ուռուցքներին», սովորողներց պահանջեցի գտնել ստեղծագործության «սպոնտան»` ինքնաբուխ արտահայտչամիջոցներ, այսինքն գործի դնել նորին պայծառափայլություն իմպրովիզացիան: Իմպրովիզացիան, որպես փորձեր անելու եղանակ, այստեղ է, որ ծնում է ընդհանուր մտածողության ֆենոմենը, և այստեղ է, որ սովորողը սկսում է երևակայել և ստեղծագործել, փոխել իր արտահայտչաձևերը, քանի որ թատրոնը երևակայական տարածք է: Փորձերի ընթացքում սովորողի «ես»-ը դառնում է իմպրովիզատոր, գործում է երևակայական կենտրոնը, երևակայական մարմինը, պլաստիկան, և հեղինակի խոսքը արտահայտվում է մարմնի լեզվով՝ կազմավորվող, ճառագող, սահուն շարժումներ:

Թատրոնը իրենից ներկայացնում է արվեստի տարբեր ճյուղերի՝ գրականության, երաժշտության, խորեգրաֆիայի, վոկալի և այլ ուղղությունների սինթեզ: Այս ներակայացման ժանրը ինքնաբուխ դարձավ մոդեռն՝ պարային- մնջախաղային կոմպոզիցիա` անիմացիոն վիդեոարտի զուգադրմամբ:

Նախագծային ուսուցումը թույլ տվեց քայլ առ քայլ գնալ արդյունքի: Սվորողները ընթերցեցին, քննարկեցին, վիճեցին, եկան համաձայնոթյան: Սկսեցին փնտրել ոճը: Կարելի է ասել՝ գտան նոր ոճ: Ստեղծագործության բեմադրման փորձերը նույնպես ամեն անգամ սովորողին հնարավորություն են տալիս արդեն արվածի վրա նոր բան ավելացնելու, արդեն եղածը նորից փորձելու ու համոզիչ դարձնելու:
Արդյունքում` ստեղծագործությունը բեմից կներկայացվի հանդիսատեսին:

Հոդվածը՝ Դպիր Մանկավարժական հանդեսում

 

 

Թղթե թատրոնը որպես ուսումնական թատրոնի գործունեության ձև

RSCN1241

Թղթե թատրոնը ծագել է Անգլիայում 18-19 –րդ դարերում: Անգլիացիներն այն անվանում են «Խաղալիքի թատրոն»՝ “Toy Theatre”, կերպարները նրանք պատրաստում էին ստվարաթղթից: Լոնդոնյան հայտնի  խաղերի արտադրողները որպես արտադրանք ընտրեցին խաղալիքի կամ թղթե թատրոնի տարբերակը: Այդ շրջանում պահանջարկը այնքան մեծ էր, որ նույնիսկ նկարչական ձևավորման համար նրանք դիմում էին Վրաստանի բեմանկարիչներին: Թղթե թատրոնի մեծ սիրահարներ էին նկարիչ Պաբլո Պիկասոն, գրողներ Օսկար Ուայլդը, Ռոբերտ Լուիս  Ստիվենսոնը, մանկագիրներ Հանս Քրիստիան Անդերսենը և Լուիս Քերոլը և թատրոնի ու  կինոյի ռեժիսոր Ինգմար Բերգմանը, որը նաև իր ֆիլմերում անդրադարձ է արել թղթե թատրոնին:

Թղթե թատրոնը ինքնադրսևորման և ստեղծագործական մտքի ազատ որոնումները իրականություն դարձնելու լավագույն ձև է, որը անպայման պետք է օգտագործվի հանրակրթության մեջ: Մենք դա հասկացանք, երբ կատարեցինք առաջին փորձը: Սա ուսումնական համատեղ նախագիծ էր, որը  նաև կունենա շարունակական բնույթ: Բացի դերասան սովորողներից՝ թղթե կերպարների ստեղծմանը մասնակցում էին  նաև Գեղարվեստի ավագ դպրոցի նկարիչ-դիզայներ սովորողները: Կերպարների ստեղծման ընթացքում դերասանները ներկայացնում էին իրենց պատկերացումները, դիզայներ-նկարիչները` իրենց երևակայությամբ էին պատկերացնում: Քննարկում էին իրար հետ ու հմտություններ փոխանակում:

Թղթե թատրոնի օգնությամբ կարելի է ստանալ շատ ծանոթ ստեղծագործությունների այլընտրանքային բեմադրություններ: Այն պահանջում է կերպարը ստեղծելու շնորհ, զարգացնում է կերպարային մտածողություն, իսկ դերասանների համար սա մի նոր ու հետաքրքիր ժանր է, քանի որ այս դեպքում պետք է աշխատել մատներով, կերպարի հետևում՝ շնչավորելով կերպարին: Իհարկե, պահանջվում է մատների ճկունություն և դինամիկա: Համատեղ նախագծի շրջանակում ստեղծեցինք երկու աշխատանք՝ Հ. Թումանյանի «Կիկոսի մահը» և Ե. Չարենցի «Էմալե պրոֆիլը Ձեր» :

Թղթե թատրոնը, որպես ուսումնական թատրոնի գործունեության ձև, մի հետաքրքրաշարժ դիդակտիկ խաղ է, որը խրախուսում, զարգացնում է գեղարվեստական մտածողությունը, երևակայությունը, ուշադրությունը, հիշողությունը, երևակայական տարածքն ու ժամանակը, կերպարային մտածողությունը, ստեղծագործական համարձակությունը: Շատ ուսանելի և կիրառելի է նաև կրտսեր դպրոցներում՝ որպես ուսումնական պարապմունքի մոդել, որը ունի նաև իր հոգեբանական և թերապևտիկ առավելություններ: Նախագիծը կունենա շարունակական բնույթ կրթահամալիրի կրտսեր դպրոցներում:

Թղթե թատրոն  Հ. Թումանյան  «Կիկոսի մահը»Ե.Չարենց  «Էմալե պրոֆիլը Ձեր»

Համար:
Կրթական աստիճան: